Theo kết luận phiên họp lần thứ nhất năm 2026 của Ban Chỉ đạo Chính phủ về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và Đề án 06, Bộ Khoa học và Công nghệ được giao triển khai giải pháp nhằm thúc đẩy dịch vụ Internet vệ tinh quỹ đạo thấp. Thời gian đưa vào hoạt động và vận hành thương mại được ấn định trong năm 2026.
Trên thực tế, tiến độ triển khai Internet vệ tinh phụ thuộc vào việc hoàn thiện hệ thống trạm cổng mặt đất (gateway) - hạ tầng bắt buộc để dịch vụ có thể vận hành. Cục Viễn thông cho biết, trong giấy phép được cấp vào tháng 2, Starlink cam kết hoàn thành hệ thống trong vòng một năm. Việc thiết lập không quá phức tạp, vì chủ yếu là nhập khẩu thiết bị từ nước ngoài về Việt Nam, sau đó tiến hành thi công lắp đặt tại địa điểm đặt trạm mặt đất.
Công ty Starlink Services Việt Nam, đại diện của SpaceX, đặt trạm gateway tại bốn địa điểm là phường Liên Chiểu 2 (Đà Nẵng), xã Bình Nguyên (Phú Thọ), phường Tăng Nhơn Phú và phường Tân Thuận (TP HCM).
"Nếu không phát sinh vướng mắc, thời gian triển khai sẽ chỉ 2-3 tháng. Trong trường hợp lạc quan, dịch vụ Starlink có thể sử dụng được từ giữa năm", ông Nguyễn Anh Cương, Phó cục trưởng Viễn thông, cho biết. Với trường hợp đơn vị cung cấp dịch vụ triển khai theo đúng cam kết một năm, thời gian hoàn thành phải trước tháng 2/2027.
Dù chưa có mốc cụ thể, trên diễn đàn và mạng xã hội đã xuất hiện các tài khoản tự nhận "nhân viên nhà mạng", tìm kiếm khách hàng có nhu cầu đăng ký dịch vụ Starlink tại Việt Nam. Ngoài ra, một số nguồn tin nói một nhà mạng trong nước đang đàm phán với Starlink để đưa dịch vụ ra thị trường vào tháng 6.
Gian hàng trưng bày của Starlink tại Ngày hội đổi mới sáng tạo Việt Nam, tháng 10/2023. Ảnh: Trọng Đạt
Starlink do SpaceX phát triển, thuộc sở hữu của tỷ phú Elon Musk, hoạt động với vệ tinh quỹ đạo thấp cách mặt đất khoảng 550 km, thấp hơn nhiều so với vệ tinh địa tĩnh truyền thống ở độ cao hơn 35.000 km. Đây là doanh nghiệp nước ngoài đầu tiên được Việt Nam đồng ý cho thí điểm dịch vụ Internet vệ tinh.
Để sử dụng, người dùng cần mua bộ thiết bị thu phát tín hiệu vệ tinh và đăng ký thuê bao. Sau khi lắp đặt, hệ thống kết nối trực tiếp với vệ tinh để cung cấp Internet, với hình thức thu phí trọn gói, không giới hạn dung lượng.
Theo phương án dự kiến, người dùng tại Việt Nam phải trả 435 USD trong tháng đầu dùng Starlink, gồm tiền mua thiết bị 350 USD (9 triệu đồng) và tiền cước 85 USD (2,2 triệu đồng). Các tháng tiếp theo, phí duy trì là 85 USD. Giá này cao hơn đáng kể so với Internet cáp quang tại Việt Nam với vài trăm nghìn đồng mỗi tháng.
Trong thời gian thí điểm, Starlink được triển khai tối đa 600.000 thiết bị đầu cuối, tương đương 1-2% quy mô thị trường Internet cố định tại Việt Nam. Một trong những ưu điểm của Starlink là triển khai nhanh, khi thương mại hóa có thể ngay lập tức phủ hết các vùng lõm sóng trong nước.
Do vậy, Internet vệ tinh được nhận định không phải lựa chọn phổ biến vì giá đắt đỏ, nhưng là "mảnh ghép hoàn thiện hệ sinh thái hạ tầng số chất lượng cao của Việt Nam", bổ sung cho hạ tầng viễn thông mặt đất, đặc biệt tại những khu vực miền núi, hải đảo, nơi khó triển khai cáp quang, trạm phát sóng.
Trọng Đạt
