Chị Nguyễn Thị Long, ở phường Định Công (quận Hoàng Mai cũ), "vui cả buổi" khi biết tin Hà Nội dự kiến bỏ phân tuyến tuyển sinh lớp 10, sáng 10/3. Theo đó, học sinh được đặt ba nguyện vọng vào trường công lập bất kỳ, không phân biệt hộ khẩu, nơi cư trú.
Nhiều năm qua, Hà Nội chia 30 quận, huyện thành 12 khu vực tuyển sinh. Học sinh bị giới hạn khi đặt nguyện vọng: nếu chọn một, có thể đăng ký trường bất kỳ; nếu chọn hai hoặc ba, các nguyện vọng đầu phải nằm trong khu vực cư trú. Ngoài ra, điểm chuẩn nguyện vọng 2 và 3 phải cao hơn nguyện vọng 1 lần lượt là một và hai điểm.
Năm nay, chị Long "nhắm" THPT Kim Liên cho con gái, cân nhắc thêm trường Lê Quý Đôn và Quang Trung. Theo quy định cũ, chị sẽ không thể chọn cùng lúc 2/3 trường này, bởi cả ba nằm ở quận Đống Đa, thuộc khu vực 3, còn nhà chị ở khu vực 4. Với thay đổi, con chị được đăng ký cả ba trường.
"Đây là mong muốn của gia đình tôi", chị nói. "Con có cơ hội thi và học ở trường đúng năng lực và sở thích".
Trên các diễn đàn, nhiều phụ huynh bàn luận sôi nổi, đánh giá dự kiến thay đổi của thành phố là "sáng suốt và hợp lý". Thầy Hoàng Chí Sỹ, hiệu trưởng trường THPT Lưu Hoàng, và thầy Lê Trung Tín, hiệu trưởng trường THPT Thăng Long, cũng nhìn nhận việc này mang đến nhiều thuận lợi cho học sinh, phù hợp với chủ trương tuyển sinh "phi địa giới hành chính".
Học sinh thi lớp 10 ở Hà Nội năm 2025. Ảnh: Tùng Đinh
Dù vậy, một số phụ huynh lo ngại "cuộc đua" lớp 10 sẽ khốc liệt hơn, khi tất cả trường đều tuyển "tràn tuyến" - không phân biệt hộ khẩu, nơi cư trú.
Chị Hương muốn con trai đặt nguyện vọng vào trường THPT Cầu Giấy để gần nhà. Ba năm gần đây, điểm chuẩn của trường thường quanh mức 8 điểm một môn, phù hợp với lực học của con.
Với thay đổi, chị lo lắng những trường top giữa như Cầu Giấy sẽ có đông học sinh đăng ký, từ đó tỷ lệ chọi và điểm chuẩn tăng cao.
"Con có thể không được học ở trường gần nhà", chị Hương nhìn nhận.
Sau giây phút phấn khởi, chị Long cũng hiểu nguy cơ phải đối mặt. Con chị không chỉ cạnh tranh chủ yếu với các bạn ở khu vực 3 trước kia (gồm quận Cầu Giấy, Đống Đa và Thanh Xuân cũ), mà là toàn thành phố. Tỷ lệ chọi của trường Kim Liên năm ngoái là 1/2,15 - thuộc top đầu, nay có thể tăng mạnh.
"Mừng chưa hết đã đến lo", chị nói.
Lo lắng của phụ huynh là có cơ sở, theo hiệu trưởng một trường THPT ở nội thành. Theo ông, khi lực học của con cái không thuộc nhóm xuất sắc, nhiều gia đình đặt mục tiêu vào một trường gần nhà với điểm chuẩn chừng 6,5-7,5 điểm mỗi môn.
"Giờ bỏ chia khu vực thì việc tăng tỷ lệ cạnh tranh, con mình giảm cơ hội là điều có thể xảy ra", thầy nói.
Song, các nhà giáo khuyên phụ huynh nhìn nhận tích cực, bởi "cái lợi" của chính sách nhiều hơn bất cập. Thầy Hoàng Chí Sỹ thấy rằng thay đổi này sẽ góp phần thúc đẩy các trường cải thiện chất lượng giáo dục, nâng cao sức cạnh tranh vì "trường tốt thì học sinh mới chọn", cũng là động lực để học sinh cố gắng hơn.
Cô Nguyễn Thị Vân Hồng, hiệu trưởng trường THCS Chương Dương, cho rằng phụ huynh cần bình tĩnh, vì kỳ thi lớp 10 còn cách khoảng 3-4 tháng, vẫn đủ để học sinh cải thiện lực học.
Trước khi đặt nguyên vọng, cô Vân khuyên phụ huynh căn cứ lực học của con qua bài kiểm tra trên lớp, điểm chuẩn các năm trước, khoảng cách từ nhà tới trường và tổ hợp môn mà trường THPT có thể đáp ứng.
Các gia đình cũng có thể cân nhắc 1-2 trường THPT tư thục để dự phòng trường hợp con trượt hoặc không đỗ trường công lập ưng ý.
Hiện, Hà Nội có khoảng 120 trường THPT công lập, hơn 100 trường tư thục, cùng một số loại hình khác (công lập tự chủ, công lập hiệp quản, trung tâm giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên, trường quốc tế).
Kỳ thi vào lớp 10 của thành phố được coi là căng thẳng nhất cả nước, vì thường có hơn 100.000 thí sinh mỗi năm, khoảng 64% đỗ công lập, có năm chỉ 55%.
Thanh Hằng
