Những yếu tố tạo sức ép lạm phát trong nửa cuối năm 2026 Sau cú sốc năng lượng, hiệu ứng lạm phát vòng hai đang dần bộc lộ khi chi phí đầu vào lan sang điện, nhà ở và nhiều dịch vụ thiết yếu.
Trong khi đó, nhu cầu tiêu dùng theo mùa và việc đẩy nhanh giải ngân đầu tư công có thể tiếp tục làm gia tăng sức ép lên mặt bằng giá trong nửa cuối năm 2026, khiến bài toán kiểm soát lạm phát trở nên thách thức hơn...
Thông tin chính
Nếu trong nửa đầu năm 2026, áp lực lạm phát chủ yếu đến từ cú sốc năng lượng thì những tháng cuối năm sẽ chứng kiến sự cộng hưởng của nhiều yếu tố mới. Bên cạnh biến động giá dầu thế giới và nguy cơ gián đoạn nguồn cung do triển vọng hòa bình ở Trung Đông chưa rõ ràng, hiệu ứng lạm phát vòng hai đang dần lan sang điện, nhà ở, vật liệu xây dựng và các dịch vụ thiết yếu. Đồng thời, nhu cầu tiêu dùng tăng theo yếu tố mùa vụ cùng việc đẩy nhanh giải ngân đầu tư công có thể tiếp tục thúc đẩy nhu cầu đối với vật liệu, hàng hóa và dịch vụ, qua đó làm gia tăng áp lực lên mặt bằng giá.
Điều này khiến lạm phát có nguy cơ trở nên dai dẳng hơn khi động lực tăng giá không còn tập trung ở một nhóm hàng mà lan rộng sang nhiều lĩnh vực của nền kinh tế. Mặc dù giá dầu thế giới đã điều chỉnh giảm sau giai đoạn tăng mạnh, có thời điểm vượt 110 USD/thùng do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, rủi ro từ thị trường năng lượng vẫn là yếu tố bên ngoài tác động lớn nhất tới triển vọng lạm phát của Việt Nam trong nửa cuối năm 2026. Theo World Bank, kể từ khi trở thành nước nhập khẩu ròng dầu thô từ năm 2017, Việt Nam phụ thuộc vào nguồn cung từ Trung Đông cho khoảng hai phần ba lượng dầu nhập khẩu.
Điểm đáng chú ý
- Nếu trong nửa đầu năm 2026, áp lực lạm phát chủ yếu đến từ cú sốc năng lượng thì những tháng cuối năm sẽ chứng kiến sự cộng hưởng của nhiều yếu tố mới.
- Bên cạnh biến động giá dầu thế giới và nguy cơ gián đoạn nguồn cung do triển vọng hòa bình ở Trung Đông chưa rõ ràng, hiệu ứng lạm phát vòng hai đang dần lan sang điện, nhà ở, vật liệu xây dựng và các dịch vụ thiết yếu.
- Đồng thời, nhu cầu tiêu dùng tăng theo yếu tố mùa vụ cùng việc đẩy nhanh giải ngân đầu tư công có thể tiếp tục thúc đẩy nhu cầu đối với vật liệu, hàng hóa và dịch vụ, qua đó làm gia tăng áp lực lên mặt bằng giá.
- Điều này khiến lạm phát có nguy cơ trở nên dai dẳng hơn khi động lực tăng giá không còn tập trung ở một nhóm hàng mà lan rộng sang nhiều lĩnh vực của nền kinh tế.
Bối cảnh
Bên cạnh đó, dự trữ dầu thô của Việt Nam chỉ tương đương khoảng 25 ngày tiêu dùng, trong khi dự trữ ngoại hối chỉ đủ đáp ứng khoảng 2 tháng nhập khẩu. Những yếu tố trên kết hợp với độ mở thương mại xấp xỉ 180% GDP, nền kinh tế Việt Nam rất nhạy cảm với các cú sốc từ bên ngoài. Tuy nhiên, hai loại dầu này vẫn cao hơn tương ứng 11,81% và 8,55% so với cùng kỳ năm 2025, cho thấy mặt bằng giá năng lượng vẫn cao hơn đáng kể so với năm 2025.
Số liệu từ tháng 3 đến tháng 6/2026 cho thấy diễn biến CPI sau khi xung đột Mỹ - Iran bùng phát và cú sốc giá dầu bắt đầu truyền dẫn vào trong nước. Diễn biến này cho thấy cú sốc năng lượng ban đầu đang lan sang các nhóm hàng hóa và dịch vụ khác, phản ánh hiệu ứng lạm phát vòng hai sau khi xung đột nổ ra. Đối với Việt Nam, biến động của giá dầu không chỉ làm tăng chi phí nhiên liệu mà còn lan tỏa sang chi phí vận tải, logistics, vật liệu xây dựng, lương thực, thực phẩm và nhiều loại hàng hóa, dịch vụ khác, tạo ra hiệu ứng lạm phát vòng hai (second-round inflation).
Theo VnEconomy Tài chính
