GS. TS. Thái Thị Thanh Mai: Đổi mới sáng tạo bắt đầu từ việc dám đặt câu Đổi mới sáng tạo không chỉ được đánh giá qua số startup hay bằng sáng chế, mà còn ở khả năng chuyển hóa tri thức thành giá trị kinh tế và tác động tích cực đối với xã hội, thông qua sự kết nối chặt chẽ giữa nghiên cứu, doanh nghiệp và thị trường… Trước thềm Diễn đàn Đổ i mới sáng tạo Việt Nam toàn cầu - Vietnam Global Innovation Connect (VGIC) 2026, Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã trao đổi với GS.
Thái Thị Thanh Mai, Khoa Khởi nghiệp và Sáng tạo, Đại học HEC Montréal (Canada), Giám đốc toàn cầu chương trình Social Business Creation, xoay quanh vai trò của đổi mới sáng tạo trong thúc đẩy tăng trưởng, đóng góp của trường đại học đối với quá trình thương mại hóa nghiên cứu, cũng như định hướng phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo tạo tác động xã hội tại Việt Nam.
Thông tin chính
Theo bà, làm thế nào để những ngành này không chỉ tạo ra tăng trưởng kinh tế mà còn giải quyết các bài toán xã hội như y tế, giáo dục hay biến đổi khí hậu? Nếu thiếu góc nhìn về tác động xã hội, quá trình phát triển công nghệ có thể đối mặt với những rủi ro gì? Nếu chỉ đánh giá thành công dựa trên số lượng startup, số bằng sáng chế hay quy mô đầu tư, chúng ta mới chỉ nhìn thấy một nửa bức tranh.
Thiếu góc nhìn xã hội, công nghệ có thể làm gia tăng bất bình đẳng, tạo ra sự phản kháng trong tổ chức và cuối cùng làm suy giảm hiệu quả của chính quá trình đổi mới. Theo đó, mỗi dự án công nghệ cần đồng thời trả lời hai câu hỏi: Thứ nhất, dự án tạo ra giá trị kinh tế gì? Nếu thiếu góc nhìn xã hội, rủi ro có thể xuất hiện ở nhiều cấp độ.
Điểm đáng chú ý
- Theo bà, làm thế nào để những ngành này không chỉ tạo ra tăng trưởng kinh tế mà còn giải quyết các bài toán xã hội như y tế, giáo dục hay biến đổi khí hậu?
- Nếu thiếu góc nhìn về tác động xã hội, quá trình phát triển công nghệ có thể đối mặt với những rủi ro gì?
- Nếu chỉ đánh giá thành công dựa trên số lượng startup, số bằng sáng chế hay quy mô đầu tư, chúng ta mới chỉ nhìn thấy một nửa bức tranh.
- Thiếu góc nhìn xã hội, công nghệ có thể làm gia tăng bất bình đẳng, tạo ra sự phản kháng trong tổ chức và cuối cùng làm suy giảm hiệu quả của chính quá trình đổi mới.
Bối cảnh
Đối với doanh nghiệp, nhân viên có thể phản đối, doanh nghiệp mất nhân tài và năng suất suy giảm. Trong khi đó, ở cấp quốc gia, tăng trưởng sẽ thiếu bền vững, nhất là khi công nghệ không giải quyết được những vấn đề cốt lõi như giáo dục, y tế hay biến đổi khí hậu, khiến quốc gia phải tiêu tốn nhiều nguồn lực để khắc phục hệ quả về sau. Trong quá trình nghiên cứu và làm việc với nhiều hệ sinh thái đổi mới sáng tạo trên thế giới, bà nhận thấy Việt Nam đang có lợi thế cạnh tranh nào mà các quốc gia khác khó có được?
Ngược lại, đâu là điểm yếu nếu không sớm cải thiện sẽ khiến Việt Nam bỏ lỡ cơ hội? Lợi thế lớn nhất của Việt Nam là con người: Khả năng học nhanh, thích nghi nhanh và kiên trì vượt qua khó khăn. Đây là những phẩm chất đặc biệt quan trọng trong thế giới công nghệ luôn thay đổi.
Theo VnEconomy Kinh tế số
