Nâng tầm vị thế Việt Nam trong làn sóng tái cấu trúc chuỗi sản xuất toàn Chuỗi sản xuất toàn cầu đang tái cấu trúc sâu sắc dưới tác động của chính sách thuế quan, AI và yêu cầu an toàn chuỗi cung ứng.
Trước sự dịch chuyển cạnh tranh từ chi phí giá rẻ sang năng lực công nghệ của các nền kinh tế lớn, Việt Nam cần nâng chất dòng vốn FDI, hoàn thiện hệ sinh thái công nghiệp và phát triển lực lượng doanh nghiệp nội địa làm chủ các công đoạn giá trị cao...
Thông tin chính
Tại Tọa đàm Kinh tế mùa hè 2026 với chủ đề “Từ quyết sách đến tăng trưởng: Giải pháp thúc đẩy tăng trưởng hai con số, kiểm soát lạm phát và giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô trong 6 tháng cuối năm 2026” do Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam và Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy tổ chức ngày 30/7/2026, TS Nguyễn Trọng Thoan, đại diện Nhóm nghiên cứu Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã trình bày tham luận phân tích sâu sắc về sự tái cấu trúc chuỗi sản xuất toàn cầu và các khuyến nghị chính sách giúp Việt Nam chuyển dịch từ lợi thế chi phí lao động sang năng lực công nghệ và đổi mới sáng tạo. ĐỘNG LỰC THÚC ĐẨY LÀN SÓNG DỊCH CHUYỂN SẢN XUẤT Theo TS Nguyễn Trọng Thoan, những biến động của kinh tế thế giới trong vài năm gần đây cho thấy chuỗi sản xuất toàn cầu đang bước vào một giai đoạn tái cấu trúc sâu sắc. Đại dịch Covid-19, căng thẳng địa chính trị, xu hướng bảo hộ thương mại, yêu cầu chuyển đổi xanh và sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi cách các tập đoàn đa quốc gia tổ chức hoạt động sản xuất và đầu tư.
Đây không còn là những điều chỉnh mang tính ngắn hạn mà đang từng bước định hình một cấu trúc sản xuất mới của kinh tế thế giới. Nếu trước đây lợi thế về chi phí lao động và ưu đãi đầu tư giữ vai trò nổi bật, thì hiện nay các yếu tố như năng lực đổi mới sáng tạo, chất lượng nguồn nhân lực, hạ tầng số, khả năng bảo đảm năng lượng và mức độ ổn định của môi trường đầu tư ngày càng trở thành những tiêu chí quan trọng. Nếu giai đoạn toàn cầu hóa trước đây được thúc đẩy chủ yếu bởi mục tiêu tối ưu hóa chi phí sản xuất, thì bối cảnh hiện nay cho thấy các doanh nghiệp đa quốc gia đang phải điều chỉnh chiến lược đầu tư theo những tiêu chí hoàn toàn mới.
Điểm đáng chú ý
- Tại Tọa đàm Kinh tế mùa hè 2026 với chủ đề “Từ quyết sách đến tăng trưởng: Giải pháp thúc đẩy tăng trưởng hai con số, kiểm soát lạm phát và giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô trong 6 tháng cuối năm 2026” do Hội Khoa học Kinh tế Việt Nam và Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy tổ chức ngày 30/7/2026, TS Nguyễn Trọng Thoan, đại diện Nhóm nghiên cứu Tạp chí Kinh tế Việt Nam/VnEconomy đã trình bày tham luận phân tích sâu sắc về sự tái cấu trúc chuỗi sản xuất toàn cầu và các khuyến nghị chính sách giúp Việt Nam chuyển dịch từ lợi thế chi phí lao động sang năng lực công nghệ và đổi mới sáng tạo.
- ĐỘNG LỰC THÚC ĐẨY LÀN SÓNG DỊCH CHUYỂN SẢN XUẤT Theo TS Nguyễn Trọng Thoan, những biến động của kinh tế thế giới trong vài năm gần đây cho thấy chuỗi sản xuất toàn cầu đang bước vào một giai đoạn tái cấu trúc sâu sắc.
- Đại dịch Covid-19, căng thẳng địa chính trị, xu hướng bảo hộ thương mại, yêu cầu chuyển đổi xanh và sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi cách các tập đoàn đa quốc gia tổ chức hoạt động sản xuất và đầu tư.
- Đây không còn là những điều chỉnh mang tính ngắn hạn mà đang từng bước định hình một cấu trúc sản xuất mới của kinh tế thế giới.
Bối cảnh
Theo Nhóm nghiên cứu VnEconomy, có ba động lực đang tác động mạnh nhất đến quá trình tái cấu trúc chuỗi sản xuất toàn cầu hiện nay. Việc Hoa Kỳ mở rộng các biện pháp thuế quan theo Mục 301 (áp thuế mạnh lên xe điện, bán dẫn, pin) và áp thuế bổ sung liên quan đến tiêu chuẩn lao động đã buộc các tập đoàn đa quốc gia rà soát lại mạng lưới cung ứng, giảm phụ thuộc vào một thị trường duy nhất thông qua chiến lược China+1, friend-shoring hay near-shoring. Sự phát triển của robot công nghiệp, AI và dữ liệu lớn làm thay đổi cán cân lợi thế cạnh tranh.
Các công đoạn sản xuất truyền thống dựa vào nhân công giá rẻ dần bị thay thế, nhường chỗ cho tiêu chí về hạ tầng số và nhân lực chất lượng cao. Như Mỹ và EU triển khai các gói hỗ trợ quy mô lớn (Đạo luật CHIPS và Khoa học, Đạo luật Giảm lạm phát của Mỹ; Đạo luật Bán dẫn và Đạo luật Công nghiệp Net-Zero của EU) để thu hút sản xuất bán dẫn, xe điện, năng lượng sạch. Cuộc đua giữa các quốc gia đã chuyển từ ưu đãi thuế hay giá nhân công sang xây dựng hệ sinh thái toàn diện, bao gồm logistics, nguồn năng lượng, viện nghiên cứu, nguồn nhân lực và môi trường pháp lý.
Tác động với thị trường
Diễn biến này có thể tác động đến cách các đơn vị theo dõi thị trường số nhìn nhận chi phí, năng lực vận hành, hiệu quả bán hàng và mức độ cạnh tranh trong giai đoạn tới.
Theo VnEconomy Thị trường
