Đề nghị sửa nghị định về chuyển giao công nghệ để bảo vệ ngành xuất khẩu Nếu lấy tiêu chuẩn khí thải áp dụng cho phương tiện lưu hành tại Việt Nam để cấm hoặc hạn chế chuyển giao toàn bộ công nghệ sản xuất, lắp ráp sản phẩm chỉ phục vụ xuất khẩu thì sẽ dẫn đến việc sử dụng yêu cầu quản lý "đầu ra" của thị trường trong nước để hạn chế cả "đầu vào" của hoạt động sản xuất xuất khẩu… Liên quan đến Công văn số 5230/BKHCN-ĐTC ngày 17/7/2026 của Bộ Khoa học và Công nghệ về việc giải quyết vướng mắc, kiến nghị liên quan đến việc áp dụng Nghị định số 101/2026/NĐ-CP ngày 31 tháng 3 năm 2026 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp để hướng dẫn thi hành Luật Chuyển giao công nghệ, Bộ Công Thương tiếp tục có văn bản gửi Bộ Khoa học và Công nghệ, khẳng định thống nhất về sự cần thiết quản lý công nghệ hạn chế chuyển giao, công nghệ cấm chuyển giao nhằm ngăn ngừa việc đưa vào Việt Nam công nghệ lạc hậu, tiêu hao nhiều năng lượng, gây ô nhiễm môi trường hoặc không còn phù hợp với định hướng phát triển bền vững. Tuy nhiên, Bộ Công Thương cho biết việc áp dụng biện pháp quản lý cần bám sát đúng đối tượng và mục tiêu quản lý, phân biệt rõ: (i) công nghệ, máy móc, thiết bị, quy trình sản xuất được chuyển giao, tiếp nhận và vận hành tại Việt Nam ("đầu vào"); và (ii) sản phẩm được tạo ra từ quá trình sản xuất, lắp ráp, cùng các yêu cầu áp dụng đối với sản phẩm khi lưu thông, sử dụng ("đầu ra"). Thông tin chính Ngoài ra, việc một sản phẩm không đáp ứng điều kiện lưu hành tại thị trường Việt Nam không đương nhiên đồng nghĩa với công nghệ sản xuất, lắp ráp sản phẩm đó là công nghệ lạc hậu, gây ô nhiễm hoặc cần cấm, hạn chế chuyển giao, nếu bản thân công nghệ và toàn bộ quá trình vận hành tại Việt Nam vẫn đáp ứng đầy đủ quy định của pháp luật Việt Nam. Do đó, Bộ Công Thương tiếp tục đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ cân nhắc kiến nghị của các hiệp hội, doanh nghiệp về việc không áp dụng quy định về hạn chế chuyển giao và cấm chuyển giao đối với công nghệ chỉ được tiếp nhận, sử dụng để sản xuất, lắp ráp sản phẩm phục vụ xuất khẩu, không lưu thông, tiêu thụ tại thị trường Việt Nam, với điều kiện có cơ chế xác định đúng mục đích, kiểm soát chặt chẽ quá trình sản xuất và hậu kiểm việc xuất khẩu. Theo Bộ Công Thương, đối với các công nghệ mà tiêu chí phân loại chủ yếu được gắn với tiêu chuẩn khí thải của phương tiện, động cơ khi lưu hành, sử dụng, thì về bản chất, đây là tiêu chí kiểm soát chất lượng môi trường của sản phẩm "đầu ra", phát sinh trong giai đoạn sản phẩm được đưa vào lưu thông và vận hành, không phải là tiêu chí phản ánh trực tiếp trình độ, mức độ an toàn hoặc mức phát thải của công nghệ "đầu vào" trong quá trình sản xuất, lắp ráp. Bộ Công Thương cho biết Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA) và Hiệp hội các nhà sản xuất xe máy Việt Nam (VAMM) cũng phản ánh việc bổ sung mẫu xe, phiên bản sản phẩm hoặc điều chỉnh cấu hình theo yêu cầu của từng thị trường xuất khẩu không nhất thiết làm thay đổi các quy trình công nghệ cốt lõi như hàn, sơn, lắp ráp và kiểm tra chất lượng. Vì vậy, nếu lấy tiêu chuẩn khí thải áp dụng cho phương tiện lưu hành tại Việt Nam để cấm hoặc hạn chế chuyển giao toàn bộ công nghệ sản xuất, lắp ráp sản phẩm chỉ phục vụ xuất khẩu thì sẽ dẫn đến việc sử dụng yêu cầu quản lý "đầu ra" của thị trường trong nước để hạn chế cả "đầu vào" của hoạt động sản xuất xuất khẩu, trong khi hai đối tượng này có bản chất, thời điểm phát sinh rủi ro và cơ chế kiểm soát khác nhau. Theo Bộ Công Thương, trường hợp toàn bộ sản phẩm được xuất khẩu, không đăng ký, lưu thông hoặc sử dụng tại Việt Nam thì không phát sinh khí thải từ quá trình vận hành sản phẩm trên lãnh thổ Việt Nam; tác động môi trường tại Việt Nam chỉ phát sinh từ quá trình đầu tư, xây dựng và vận hành cơ sở sản xuất. Điểm đáng chú ý Ngoài ra, việc một sản phẩm không đáp ứng điều kiện lưu hành tại thị trường Việt Nam không đương nhiên đồng nghĩa với công nghệ sản xuất, lắp ráp sản phẩm đó là công nghệ lạc hậu, gây ô nhiễm hoặc cần cấm, hạn chế chuyển giao, nếu bản thân công nghệ và toàn bộ quá trình vận hành tại Việt Nam vẫn đáp ứng đầy đủ quy định của pháp luật Việt Nam. Do đó, Bộ Công Thương tiếp tục đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ cân nhắc kiến nghị của các hiệp hội, doanh nghiệp về việc không áp dụng quy định về hạn chế chuyển giao và cấm chuyển giao đối với công nghệ chỉ được tiếp nhận, sử dụng để sản xuất, lắp ráp sản phẩm phục vụ xuất khẩu, không lưu thông, tiêu thụ tại thị trường Việt Nam, với điều kiện có cơ chế xác định đúng mục đích, kiểm soát chặt chẽ quá trình sản xuất và hậu kiểm việc xuất khẩu. Theo Bộ Công Thương, đối với các công nghệ mà tiêu chí phân loại chủ yếu được gắn với tiêu chuẩn khí thải của phương tiện, động cơ khi lưu hành, sử dụng, thì về bản chất, đây là tiêu chí kiểm soát chất lượng môi trường của sản phẩm "đầu ra", phát sinh trong giai đoạn sản phẩm được đưa vào lưu thông và vận hành, không phải là tiêu chí phản ánh trực tiếp trình độ, mức độ an toàn hoặc mức phát thải của công nghệ "đầu vào" trong quá trình sản xuất, lắp ráp. Bộ Công Thương cho biết Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô Việt Nam (VAMA)
Theo VnEconomy Kinh tế số
