Cuộc đua điện toán không gian: Mặt trận mới trong cạnh tranh AI giữa Trung Khi Elon Musk công bố kế hoạch triển khai tới một triệu vệ tinh trung tâm dữ liệu lên quỹ đạo, cuộc đua AI giữa Mỹ và Trung Quốc cũng mở sang một mặt trận mới: điện toán không gian - giải pháp được kỳ vọng giúp vượt qua những giới hạn về hạ tầng và năng lượng của AI trên Trái đất… Trong bối cảnh nhu cầu tính toán của trí tuệ nhân tạo (AI) ngày càng gia tăng, Mỹ và Trung Quốc đang hướng sự chú ý lên không gian như một giải pháp cho những giới hạn về hạ tầng trên Trái đất.
Từ kế hoạch triển khai hàng triệu vệ tinh trung tâm dữ liệu của SpaceX đến tham vọng xây dựng mạng lưới điện toán quỹ đạo của Trung Quốc, cuộc cạnh tranh AI giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đang mở sang một mặt trận hoàn toàn mới: điện toán không gian.
Thông tin chính
Tuy nhiên, nó cũng làm dấy lên không ít hoài nghi về việc liệu một tầm nhìn đầy tham vọng như vậy có khả thi về mặt khoa học cũng như kinh tế hay không. Chỉ vài tháng sau, vào đầu tháng 6, Trung Quốc phát đi tín hiệu cho thấy nước này cũng đang theo đuổi tham vọng tương tự khi phê duyệt việc thành lập Trung tâm Đổi mới Điện toán Không gian đầu tiên của Bắc Kinh. Trung tâm này sẽ quy tụ các doanh nghiệp sản xuất tên lửa, vệ tinh, các công ty bán dẫn cùng các doanh nghiệp AI nhằm xây dựng các mạng lưới điện toán trên quỹ đạo.
Động thái trên phản ánh thực tế rằng cả Trung Quốc và Mỹ đều ngày càng coi điện toán không gian là mặt trận cạnh tranh mới trong cuộc đua giành quyền kiểm soát hạ tầng của thế hệ AI tiếp theo. Bà Marina Zhang, Phó Giáo sư tại Đại học Công nghệ Sydney (UTS), cho rằng vấn đề cốt lõi hiện nay không còn đơn thuần là quốc gia nào phát triển được mô hình AI tốt hơn hay sở hữu các chip tiên tiến hơn. Theo bà, cuộc cạnh tranh ngày càng xoay quanh việc quốc gia nào có thể kiểm soát hạ tầng vật lý, năng lực tính toán và hệ thống truyền thông - những nền tảng mà các hệ thống AI sẽ vận hành ở quy mô toàn cầu.
Điểm đáng chú ý
- Tuy nhiên, nó cũng làm dấy lên không ít hoài nghi về việc liệu một tầm nhìn đầy tham vọng như vậy có khả thi về mặt khoa học cũng như kinh tế hay không.
- Chỉ vài tháng sau, vào đầu tháng 6, Trung Quốc phát đi tín hiệu cho thấy nước này cũng đang theo đuổi tham vọng tương tự khi phê duyệt việc thành lập Trung tâm Đổi mới Điện toán Không gian đầu tiên của Bắc Kinh.
- Trung tâm này sẽ quy tụ các doanh nghiệp sản xuất tên lửa, vệ tinh, các công ty bán dẫn cùng các doanh nghiệp AI nhằm xây dựng các mạng lưới điện toán trên quỹ đạo.
- Động thái trên phản ánh thực tế rằng cả Trung Quốc và Mỹ đều ngày càng coi điện toán không gian là mặt trận cạnh tranh mới trong cuộc đua giành quyền kiểm soát hạ tầng của thế hệ AI tiếp theo.
Bối cảnh
Tháng 3 vừa qua, Nvidia thông báo sẽ phát triển các dòng chip GPU chuyên biệt dành cho điện toán trong không gian, mở ra khả năng đưa năng lực xử lý dữ liệu trực tiếp lên quỹ đạo. Theo bà Svetla Ben-Itzhak, Phó Giáo sư về không gian và quan hệ quốc tế tại Trường Nghiên cứu Quốc tế Cao cấp thuộc Đại học Johns Hopkins, tại Mỹ, một trong những mối quan tâm lớn hiện nay là nhu cầu ngày càng gia tăng về năng lượng và hạ tầng để phục vụ AI cũng như các hệ thống điện toán thương mại quy mô lớn. Bên cạnh các ứng dụng thương mại, ý nghĩa của điện toán không gian đối với an ninh quốc gia cũng ngày càng được chú ý.
Ông Clayton Swope, Phó Giám đốc Dự án An ninh Hàng không Vũ trụ thuộc Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS), cho rằng lợi thế rõ ràng nhất của điện toán không gian là khả năng xử lý nhanh hơn lượng dữ liệu khổng lồ thu được từ các vệ tinh quan sát Trái đất. Tuy nhiên, theo bà Ben-Itzhak, công nghệ này vẫn đang ở giai đoạn phát triển ban đầu và tính khả thi về mặt kinh tế vẫn chưa được chứng minh. Bà nhận định rằng mức độ kỳ vọng hiện nay đang đi trước thực tế kinh tế, bởi phần lớn các cuộc thảo luận đều dựa trên những năng lực kỹ thuật và mô hình kinh doanh vẫn chưa được kiểm chứng ở quy mô lớn.
Theo VnEconomy Kinh tế số
